ISO/IEC 42001 is een managementsysteemnorm voor organisaties die AI-systemen ontwikkelen, aanbieden of gebruiken. De kern is niet één technische controle, maar een bestuurbare werkwijze waarin AI-doelen, risico’s, verantwoordelijkheden, controles en verbetering met elkaar worden verbonden.
- AI-systemen in scope
- rollen en verantwoordelijkheden
- risico- en impactbeoordelingen
- maatregelen en controls
- bewijs en documentatie
- monitoring en verbetering
Waarom ISO 42001 relevant is
AI wordt steeds vaker onderdeel van primaire processen, besluitvorming en dienstverlening. Daardoor ontstaan vragen over betrouwbaarheid, transparantie, datagebruik, menselijk toezicht, leveranciers en mogelijke negatieve effecten. ISO 42001 helpt om deze onderwerpen niet incidenteel, maar als samenhangend managementsysteem te organiseren.
Wat is een AIMS?
AIMS staat voor Artificial Intelligence Management System. Net als een ISMS bij ISO 27001 beschrijft het hoe de organisatie beleid, rollen, risicoanalyse, operationele beheersing, monitoring en verbetering rond AI structureel inricht. Het systeem moet aansluiten op de context van de organisatie en de AI-systemen die daadwerkelijk worden ontwikkeld of gebruikt.
Voor welke organisaties?
De norm kan relevant zijn voor softwarebedrijven, onderwijsinstellingen, zorgorganisaties, overheden en andere organisaties die AI inzetten of producten met AI leveren. De precieze scope verschilt per organisatie. Begin daarom met een inventarisatie van AI-systemen, leveranciers, processen en verantwoordelijkheden.
Welke onderwerpen horen erbij?
Denk aan AI-governance, risico- en impactbeoordelingen, data governance, lifecyclebeheer, transparantie, menselijk toezicht, leveranciers, incidenten, doelstellingen, documentatie, interne audits en managementreview.
ISO 42001 in Mijn IBP
Mijn IBP kan de relatie zichtbaar maken tussen eisen, AI-systemen, risico’s, maatregelen, eigenaren, acties en bewijs. Daardoor ontstaat één actueel beeld in plaats van losse registers en documenten.